“Bình đẳng” kiểu XHCN: Người chết bị xử, người có quyền được tha

Một nghịch lý khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi: có những trường hợp người đã qua đời vẫn bị xem xét trách nhiệm, kỷ luật theo quy định, trong khi lại xuất hiện những vụ việc liên quan đến cán bộ, người có chức vụ mà cách xử lý khiến công chúng cảm thấy khó hiểu. Nếu pháp luật là thước đo chung, tại sao cảm nhận về sự nghiêm minh đôi khi lại khác nhau đến vậy? Chẳng lẽ quyền lực cũng có một “múi giờ” riêng, nơi quy định vận hành chậm hơn?

Điều đáng nói không phải là cứ có người bị kỷ luật thì mặc nhiên kết luận đó là bất công, hay cứ có người được miễn, giảm trách nhiệm thì lập tức gọi là đặc quyền. Vấn đề nằm ở tiêu chí và quy trình: quyết định dựa trên căn cứ nào, trách nhiệm được xác định ra sao, và những lý do ấy có được công khai đủ để người dân hiểu hay không. Minh bạch chính là phép thử đơn giản nhất để phân biệt một quyết định công bằng với một quyết định dễ gây nghi ngờ.

Bởi cuối cùng, niềm tin vào pháp luật không được xây bằng khẩu hiệu “mọi người đều bình đẳng”, mà bằng cách pháp luật được áp dụng trong những tình huống khó xử nhất. Nếu người dân nhìn thấy một hệ thống nghiêm khắc với người yếu thế nhưng mềm mại với người có quyền, câu hỏi về công bằng sẽ tự nhiên xuất hiện. Còn nếu mọi quyết định đều có căn cứ rõ ràng, được giải thích công khai và áp dụng nhất quán, chẳng cần ai phải hô hào về “bình đẳng” — người dân sẽ tự nhìn thấy nó.

https://www.facebook.com/share/v/1Aj1fvXFzK/