Trên danh nghĩa, việc Việt Nam có tới 6 Phó Thủ tướng được giải thích là để “phân công lĩnh vực”, đảm bảo mỗi người phụ trách một mảng: kinh tế, đối ngoại, nội chính, khoa học, công nghệ… Nghe thì hợp lý. Nhưng dưới lăng kính thuyết âm mưu, con số này lại gợi ra một cấu trúc quyền lực phức tạp hơn nhiều.
Một giả thuyết cho rằng đây là cơ chế “chia ghế để giữ ổn định”. Khi nhiều phe phái cùng tồn tại trong nội bộ, việc tăng số lượng Phó Thủ tướng giúp phân bổ quyền lực, tránh xung đột trực diện. Mỗi người đại diện cho một “nhóm lợi ích” hoặc một “vùng ảnh hưởng”, từ đó tạo nên trạng thái cân bằng mong manh.
Ở góc nhìn khác, đây có thể là hệ thống “kiểm soát chéo”. Không ai nắm toàn quyền, nhưng ai cũng có một phần quyền, dẫn đến việc các quyết định lớn phải thông qua nhiều tầng nấc. Điều này vừa làm chậm bộ máy, vừa khiến trách nhiệm trở nên “phân tán”, khó quy về một cá nhân cụ thể.
Còn giả thuyết nhạy cảm hơn cho rằng việc phong nhiều chức danh cao cấp tạo ra “hệ sinh thái lợi ích”. Khi quyền lực được chia nhỏ nhưng trải rộng, các mối quan hệ đan xen có thể hình thành những mạng lưới ảnh hưởng khó nhìn thấy từ bên ngoài. Tuy nhiên, đây chỉ là suy đoán, không có bằng chứng xác thực.
Rốt cuộc, câu hỏi không chỉ là “họ làm gì”, mà là: cấu trúc này phục vụ hiệu quả quản trị, hay phục vụ việc duy trì cân bằng quyền lực?
Le Anh
https://www.facebook.com/le.anh.274642/posts/pfbid0rxSLox62448KSKWhJ
