Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Quy định 220, mở ra cơ chế được gọi là tôn vinh và bảo vệ cán bộ “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”.
Theo văn bản này, những cá nhân có đề xuất mang lại hiệu quả rõ rệt sẽ được nâng lương hoặc thăng quân hàm trước thời hạn. Đặc biệt, các sáng kiến xuất sắc có tầm ảnh hưởng trên toàn quốc cán bộ có thể được ưu tiên bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo cao hơn hoặc quy hoạch cấp chiến lược.
Đáng chú ý, Quy định 220 thiết lập cơ chế bảo vệ khá mạnh tay, đó là, trong trường hợp phát sinh rủi ro hoặc thiệt hại ngoài mong muốn, cán bộ tham gia đề xuất và thực hiện sẽ được xem xét miễn hoặc giảm trách nhiệm kỷ luật.
Đáng chú ý, đối với các vụ việc đặc biệt phức tạp, thẩm định rủi ro sẽ do Bộ Chính trị và Ban Bí thư trực tiếp quyết định. Động thái này cụ thể hóa các tuyên bố trước đó của Tổng Bí thư Tô Lâm từng khẳng định chưa có cán bộ nào bị xử lý vì “dám nghĩ, dám làm” khi đưa ra nhằm bảo vệ cán bộ đột phá.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn phản biện của giới phân tích quốc tế, ranh giới giữa “dám nghĩ, dám làm” vì lợi ích chung và hành vi “cố ý làm trái” trong thực tế chính trị tại Việt Nam là cực kỳ mong manh.
Đặc biệt, trong một hệ thống Đảng đang đối mặt với sự phân hóa sâu sắc do lợi ích nhóm, việc quy định thế nào là “rủi ro ngoài mong muốn” hay có “hiệu quả đặc biệt” rất dễ bị cảm tính hóa.
Khi đó, việc một cán bộ được tôn vinh vì đột phá hay bị quy chụp cố ý làm trái khi xảy ra sai sót có thể không phụ thuộc vào bản chất của sáng kiến, mà phụ thuộc vào việc cá nhân đó đang đứng ở đâu trong bản đồ quyền lực.
Nếu thiếu đi một cơ chế giám sát độc lập và tiêu chí đánh giá khách quan, quy định bảo vệ này có nguy cơ biến thành chiếc “lá chắn” pháp lý tùy nghi của phe thắng cuộc.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
