Đèo Hải Vân từng là biểu tượng của núi rừng miền Trung, nơi mây phủ, rừng xanh và biển trời tạo nên một cảnh quan mà không ai có thể “sở hữu riêng”. Thế nhưng những hình ảnh lan truyền về việc san gạt, xây dựng tại một số khu vực khiến dư luận đặt câu hỏi: liệu “lá phổi xanh” đang dần bị thay thế bằng bê tông? Nếu đúng có những hạng mục xây dựng tác động đến rừng và cảnh quan, ai phê duyệt, quy hoạch ra sao và đánh giá môi trường được thực hiện thế nào?
Điều đáng lo không chỉ là vài mảng cây bị mất hay vài khối bê tông xuất hiện. Đèo Hải Vân có địa hình dốc, hệ sinh thái nhạy cảm và giá trị cảnh quan đặc biệt. Một dự án có thể được gọi là “phát triển”, nhưng nếu đổi lại bằng nguy cơ sạt lở, suy giảm đa dạng sinh học và thu hẹp không gian tiếp cận của cộng đồng, thì câu hỏi về cái giá thực sự là hoàn toàn chính đáng. Phát triển mà phải “mua” bằng tài sản thiên nhiên chung liệu có còn là một cuộc trao đổi công bằng?
Và rồi đến câu hỏi khó chịu nhất: ai được hưởng lợi, ai gánh hậu quả? Những cáo buộc rằng truyền thông chính thống im lặng hay người lên tiếng bị quy chụp cũng cần được kiểm chứng, thay vì biến thành kết luận có sẵn. Nhưng một điều chắc chắn: thiên nhiên không có nút “hoàn tác”. Nếu Đèo Hải Vân thực sự đang đứng trước áp lực bê tông hóa, điều xã hội cần không phải những khẩu hiệu đẹp về phát triển, mà là quy hoạch minh bạch, dữ liệu môi trường công khai và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Bởi “lá phổi xanh” là tài sản của tất cả mọi người — không phải món quà để một nhóm nào đó tùy ý biến thành sân sau.
https://www.facebook.com/share/p/1S29CneN73/
