Một cơ chế hoàn toàn mới đang được đặt lên bàn cân: tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt. Theo dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự sửa đổi do Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao công bố ngày 15/7 để lấy ý kiến đến 4/8/2026, đây được xem là một hướng đi mới trong tiến trình cải cách tư pháp hình sự.
Nghe qua, “tự nguyện nhận tội” có vẻ gọn gàng: người bị buộc tội nhận sai, chấp nhận hình phạt, còn hệ thống tư pháp giảm thời gian và chi phí tố tụng. Nhưng đằng sau hai chữ “tự nguyện” lại là một câu hỏi không hề đơn giản: liệu sự tự nguyện ấy có thực sự xuất phát từ nhận thức về hành vi phạm tội, hay đôi khi chỉ là lựa chọn ít đáng sợ hơn trước nguy cơ phải đối mặt với một bản án nặng hơn? Một chuyên gia luật được Luật Khoa dẫn lời cảnh báo về nguy cơ người bị buộc tội nhận tội dù không thực sự có tội vì lo ngại nếu tiếp tục tranh tụng sẽ chịu hình phạt nghiêm khắc hơn. Nguy cơ khác cũng được đặt ra là tiêu cực, tham nhũng, thậm chí hình thành những “đường dây” chuyên xử lý các vụ “tự nguyện” nhận tội.
Cải cách tư pháp là cần thiết, nhưng một cơ chế càng trao nhiều quyền quyết định cho người bị buộc tội thì càng phải có hàng rào bảo vệ chặt chẽ. Bởi nếu “tự nguyện” được sinh ra từ nỗi sợ, thì câu hỏi đáng ngại nhất không phải là ai đã nhận tội, mà là họ đã thực sự tự nguyện đến mức nào?
https://www.facebook.com/share/p/1DbthMwpKC/
