Siêu dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trị giá hơn 28 tỷ đô la Mỹ, đang gây tranh cãi lớn khi hơn 247 ngàn người dân ở thủ đô Hà Nội đang bị cưỡng bức chỗ ở khi giải phóng mặt bằng.
Giới quan sát chính trị đã đặt ra câu hỏi: Vì sao Việt Nam thường học hỏi các mô hình quản trị từ Trung Quốc, nhưng lãnh đạo Hà Nội lại không học các cải cách tiến bộ trong chính sách đền bù và thu hồi đất của Bắc Kinh?
Được biết, tại Trung Quốc hiện nay tỷ lệ người dân khiếu nại, kêu cứu về đất đai bị thu hồi đã giảm mạnh, trong khi mức độ hài lòng của dân chúng tăng vọt nhờ vào 3 thay đổi cốt lõi mang tính nhân văn.
Thứ nhất, Trung Quốc áp dụng công thức “cùng giàu lên, từ bỏ việc mua đất giá rẻ theo khung giá nhà nước cũ để chuyển sang đền bù theo giá thị trường, đảm bảo mức sống người dân không bị giảm xuống. Hệ quả là tạo ra một tầng lớp “đại gia giải tỏa” nhận khoản tiền lớn đủ để đổi đời.
Thứ hai, quy trình “Thỏa thuận trước, thu hồi sau” đã quy định rõ: nếu tỷ lệ đồng thuận của người dân không đạt 80% – 90%, dự án buộc phải hoãn lại cho đến khi hoàn tất việc đền bù.
Thứ ba, chính quyền buộc phải có trách nhiệm lo an sinh xã hội, hộ khẩu đô thị và việc làm lâu dài cho người mất đất thay vì chỉ đưa tiền mặt rồi bỏ mặc họ tự lo.
Trái ngược hoàn toàn với mô hình có lợi cho dân nói trên, chính quyền Hà Nội lại chọn một phương án do liên danh tư nhân Đại Quang Minh cầm đầu tự đề xuất theo cơ chế đổi đất lấy hạ tầng.
Thay vì tổ chức thương lượng liên danh này lại đưa ra “tối hậu thư”, ép chính quyền Hà Nội phải giải phóng mặt bằng bất chấp sự phản kháng và không đồng thuận của người dân.
Câu hỏi đặt ra cho ban lãnh đạo Việt Nam là, bao giờ mới học được bài học áp dụng cơ chế “thỏa thuận trước, thu hồi sau” như ở Trung Quốc, để bảo vệ quyền lợi của dân chúng, thay vì phục vụ cho các tập đoàn tư nhân thân hữu?
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
