Việc Bộ Công thương thúc đẩy lộ trình áp dụng xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu chứa 10 cồn sinh học ethanol đang làm dấy lên một cuộc tranh luận pháp lý đầy trớ trêu.
Câu chuyện này lập tức khiến công luận liên tưởng đến bản án hình sự năm 2021, khi đại gia xăng dầu Trịnh Sướng bị tuyên phạt 12 năm tù giam vì tội làm giả xăng dầu và thu lợi bất chính 151 tỷ đồng, bằng thủ đoạn nhập xăng chính hãng về rồi pha trộn ethanol rồi bán ra thị trường.
Cái gọi là thủ đoạn “phạm pháp” của ông Trịnh Sướng, như cho đến nay chỉ vài năm đến hôm nay đã trở thành “tiêu chuẩn kỹ thuật chính thống” của Bộ Công Thương.
Đây là một căn bệnh kinh niên, đó là tình trạng “sáng đúng, chiều sai, đến mai lại đúng”, nơi ranh giới giữa tội phạm và công lý có thể bị đảo ngược chỉ bằng một văn bản hành chính từ nhà nước.
Câu chuyện này là một nghịch lý pháp lý bởi về mặt nguyên tắc, ông Trịnh Sướng tại thời điểm năm 2021 đã tự ý pha trộn hóa chất ethanon ngoài danh mục quy chuẩn là vi phạm pháp luật hình sự.
Nhưng một mặt khác, nếu một thương nhân nhập khẩu xăng nguyên chất A95, và từ chối pha cồn theo tỷ lệ E10 theo bắt buộc của Bộ Công thương để bán cũng sẽ bị truy tố do không đúng tiêu chuẩn nhà nước.
Điều đó đã cho thấy, hệ thống quản trị ở Việt nam đã bộc cho thấy một người có thể phải đối mặt với án tù chỉ vì hành vi kiên quyết… bán xăng thật, và nguyên chất.
Sự kiện này cho thấy một cơ chế phản ứng một chiều và thiếu nhất quán của bộ máy công quyền, nơi các quy định hành chính luôn chạy sau thực tiễn kinh tế mà không tính đến sự kế thừa của pháp lý.
Việc bắt buộc áp dụng sử dụng xăng E10 là bước đi tất yếu nhằm bảo vệ môi trường và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch theo xu hướng toàn cầu.
Tuy nhiên, khi toàn dân đang được yêu cầu sử dụng loại xăng từng bị quy kết là “hàng giả”, sẽ làm niềm tin của công chúng vào các quy định pháp luật bị xói mòn nghiêm trọng.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
