Mỗi khi Trung Đông nóng lên, người ta lại thấy những tuyên bố quen thuộc vang lên trên truyền hình từ Việt Nam, Triều Tiên, Trung Quốc và Nga: “Hãy chấm dứt leo thang!”. Câu chữ trang trọng, giọng điệu nghiêm nghị, phông nền quốc kỳ và ánh đèn trường quay đủ đầy. Chỉ có một điều khiến khán giả băn khoăn: lời kêu gọi ấy nặng bao nhiêu ký trên bàn cờ thực tế?
Ngoại giao vốn là nghệ thuật của tuyên bố đúng lúc. Nhưng giữa tiếng bom và những liên minh chằng chịt, lời kêu gọi chung chung dễ trở thành nghi thức bắt buộc hơn là tác động thực sự. Khi bản thân mỗi quốc gia còn vướng vào tính toán chiến lược riêng, thông điệp hòa bình nghe như một đoạn phát biểu được soạn sẵn – đọc tròn vai, rồi khép lại bản tin.
Thế giới không thiếu lời kêu gọi kiềm chế. Điều thiếu là cơ chế đủ mạnh để buộc các bên phải dừng tay. Trong một trật tự quốc tế phân mảnh, tiếng nói chỉ có trọng lượng khi đi kèm ảnh hưởng thực tế: viện trợ, trung gian hòa giải, hay sức ép kinh tế cụ thể. Nếu không, nó chỉ là âm thanh vang lên vài phút trong phòng thu rồi tan vào dòng tin tức.
Vậy những lời kêu gọi ấy là trách nhiệm cần thể hiện, hay chỉ là cách giữ hình ảnh trước ống kính? Và khi màn hình tắt, liệu có điều gì thực sự thay đổi ngoài việc bản tin đã đủ thời lượng?
Hạnh Nguyên – Thoibao.de
